Arkeologlar, tarih öncesine dayanan Stonehenge’ten yaklaşık 5 km uzakta, ondan daha erken bir periyoda ilişkin ve çok daha kolay bir versiyonunu keşfettiklerini duyurdu.
Bu yeni bulunan yapıdan tek izler, yerdeki iki çukurdan ibaret, lakin grup bu çukurların, yılın en uzun ve en kısa günleri olan yaz ve kış gündönümlerinde Güneş ile hizalanan ahşap direkleri taşıdığını belirtiyor.
Stonehenge’te de gündönümlerinde Güneş ışığı taşlar ile hizalanıyor.
Yeni bulunan alan yaklaşık 5.000 yıl önceye tarihleniyor.
Bu, Stonehenge’ten 500 yıl daha eski olduğu manasına geliyor.
Alanda çanak çömlek, çakmak taşı aletler ve hayvan kemikleri de bulundu; bu da tarih öncesi insanların burada bir ortaya geldiğini düşündürüyor.
Kazıyı yöneten Wessex Arkeoloji’den Phil Harding, bu yapının keşfinin uzun mesleğindeki en kıymetli anlardan biri olduğunu söylüyor.
“İki direk çukuru 5.000 yıl evvelki beşerler hakkında çok daha fazla şey anlatıyor.
“Bu bana tüm topluluk hakkında bilgi veriyor, nasıl düşündüklerini, nasıl davrandıklarını, göklere nasıl hürmet gösterdiklerini anlatıyor.”
Yaz gündönümünde gün doğumunda Stonehenge’teki dev taşlardan çemberin ortasında durursanız, Güneş’in çemberin kuzeydoğusundaki taşın üzerinden yükseldiğini görürsünüz.
Kış gündönümünde ise çemberin merkezinde durduğunuzda, Güneş’in alanın güneybatısındaki taş üzerinden battığını görürsünüz.
Bulford köyünde keşfedilen yeni yapı, sırf iki ahşap direkten oluşan çok daha kolay bir inşaydı ve bu direkler vakitle çürüyerek yok olmuştu.
Direkler birbirinden 120 metre uzaklıkta konumlandırılmıştı ve 2 metre ila 4 metre ortasında bir yüksekliğe sahip oldukları varsayım ediliyor.
Harding bu farklı çukurları ortaya çıkardığında, birkaç mil ötede bulunan Stonehenge üzere Güneş ile hizalanmış göründüklerini fark etti.
“Kurşunkalemimi ve cetvelimi aldım, onları birleştirdim; yaz gündönümünde gün doğumunun genel istikametine işaret ettiklerini fark ettim” diyor.
Alana ilişkin çeşitli eserler bulundu. Bunlar ortasında bu yuvarlak çakmak taşı bıçak da yer alıyor.
Bu çeşit oyma kemiklerin tarihlenmesi, alanın 5.000 yıllık olduğunu gösteriyor
Bulford’da bulunan ince çanak çömlek, insanların burada ziyafetler için toplandığını düşündürüyor.
Bulford’daki daha erken periyoda ilişkin yapının izleri, yaklaşık on yıl evvel yeni askeri konutlar için arazi temizlenirken bulundu.
Ancak bu hizalanmaya dair detaylı tahlil lakin artık yapıldı ve bu tahlil gökyüzünün geçmişteki pozisyonunun tekrar hesaplanmasını içeriyordu.
Bournemouth Üniversitesi ve Skyscape Academy’den arkeoastronom Dr Fabio Silva, “Gökyüzü – Güneş, Ay, gezegenler ve yıldızların pozisyonları yüzyıllar boyunca çok yavaş değişir” dedi ve ekledi:
“Bunu hayatlarımız boyunca nitekim fark etmeyiz.
“Bu nedenle temelde gökyüzünü tekrar inşa etmemiz gerekiyor; tam olarak 5.000 yıl evvel nasıl göründüğünü, Güneş’in nereden doğduğunu ve o yerlerde hangi saatte doğduğunu.
“Direklerin genişliğini hesaba katarsanız… Hizalanma büsbütün, büsbütün hakikat. Yaz gündönümünde gün doğumuna ve kış gündönümünde gün batımına hassas biçimde hizalanmış.”
Kazı sırasında bulunan tek şey direkleri taşıyan bu çukurlar değildi; bunların etrafında Bulford köyünün tarih öncesi sakinlerine ilişkin eserler içeren onlarca öbür çukur da bulunuyordu.
Bu objeler alanın yaşının belirlenmesine yardımcı oldu.
Ekip, vakit içinde özel bir karbon çeşidinin nasıl değiştiğini inceleyen radyokarbon tarihleme tekniğini kullanarak yapının 5.000 yıllık olduğunu tespit etti.
Bulunan eserler ortasında hafriyat için kullanılmış bir boynuzun yanı sıra oyma hayvan kemikleri ve ince süslemeli çanak çömlek kesimleri yer alıyordu.
Çakmak taşından yapılmış aletler de ortaya çıkarıldı; bunlar ortasında disk formunda yuvarlatılmış ender bir Neolitik bıçak da bulunuyordu.
Harding, “Bence en dikkat alımlı bulgumuzdu” dedi:
“Onu bu kadar özel kılan şey personelliği. Bu, gerçek bir ustalığın eseri.”
Bıçağın dik bir biçimde bulunduğunu, güya dikkatlice yerleştirilmiş üzere olduğunu söyleyen Harding, bunun sembolik bir manası olabileceğini düşünüyor.
Bulford’daki yeni bulunan alan Stonehenge’teki faaliyetlerin en erken evresiyle birebir periyoda tarihleniyor.
Bu periyot, taşlar oraya yerleştirilmeden yarım binyıl evvel, burada birinci toprak işlerinin yapıldığı vakte denk geliyor.
English Heritage tarih küratörü Dr. Jennifer Wexler, “Bulford keşfi aslında Stonehenge’in birinci etaplarını inşa eden insanların burada yaşamış olabileceğini ya da en azından Stonehenge’teki inşaat çalışmaları için mevsimsel olarak burada toplandıklarını düşündürüyor” dedi.
Peki tarih öncesi beşerler neden Güneş’e bu kadar ilgi duyuyordu?
Wexler, “Stonehenge’i inşa eden beşerler ve Bulford’dakiler erken çiftçilerdi ve geçim kaynakları nitekim mevsimler ve Güneş’in fonksiyonuna bağlıydı” diye açıklıyor.
Günümüzde yaz gündönümünde binlerce insan Stonehenge’te gün doğumunu izlemek için toplanıyor.
Ancak Wexler, 5.000 yıl evvel antik topluluklar için kış gündönümünün daha büyük kıymet taşıdığını söylüyor.
“Kış bilhassa kıymetli olabilir; zira yılın ışığın adeta söndüğü bir vakti. Tahminen de onun geri dönüşünü sağlamak için bir şeyler yapmanız gereken bir periyottu. Sonrasında ise baharın gelişi gelir ve eserleriniz ve hayvanlarınızın gelişmesini umarsınız.”
Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan evvel çeviriyi bir BBC gazetecisi denetim etti. .
Kaynak: Haberler.com
